TÜPRAŞ ve ALTIN Üzerine Bir Fırsat Maliyeti Analizi

TÜPRAŞ ve ALTIN Üzerine Bir Fırsat Maliyeti Analizi

Bu yazımda daha önceden bahsettiğim ve düğüme sponsor olan TÜPRAŞ ile ilgili konuşacağım. Bundan 3 yıl önce 2016 yılının ortalarında büyük TÜPRAŞ düşüşü sırasında 67 TL’den bir miktar TÜPRAŞ hisse senedi almıştım.  Yıl bittiğinde 210 adet TÜPRAŞ’ım ile keyfim çok da yerinde değildi doğrusu. Çünkü geçen süreçte TÜPRAŞ o günün fiyatı ile 70,75 TL idi. Yine de arada geçen sürecin içinde ülkede darbe girişimi, siyasi kargaşa, her gün atılan memurlar, darbe girişiminden 45 gün sonra yaptığımız Fırat Kalkanı Operasyonu gibi birçok nedenleri düşününce piyasaların huzursuz olması da normaldi. Yine de paraya ihtiyacım olmaması nedeniyle kendi halimde takılıyordum. Ve 2017 yılı sonunda TÜPRAŞ’larım ile düğün masraflarım nedeniyle vedalaştım. Peki geçen bu süreçte TÜPRAŞ’lar elimde olmaya devam etse idi ne durumda olurdum? Evet, bu bir fırsat maliyeti analizi.

Burada hesabı çok saygı duyduğum TÜPRAŞ şirketinin internet sitesinden yapıyorum. Kendilerine de bu fırsatı sunduları için ayrıca teşekkür ediyorum. Bence her şirketin internet sitesinde bunu yapması gerekiyor. Bu şirketin yıllara göre davranışlarını değerlendirmede şeffaflık da katan bir hareket çünkü. Kendimle ilgili bilgileri net elde etmek adına MKK’dan portföyümde bulunan hisselerimi kontrol ettim ve TÜPRAŞ hisse senetlerimi 10.05.2016 Tarihinde almışım. Hesaba Göre tahmini maliyetim 11.732,13 TL. Bu muhtemelen biraz daha düşüktür. Çünkü düşüşten sonra bir miktar daha ekleme yapmıştım ama bu hesaba göre devam edeceğim.  Fırsat Maliyeti Hesabı şöyle;

TÜPRAŞ Hisselerimi Satmamış Olsaydım

Alım Tarihi: 10.05.2016

Hisse Senedi Tahmini Maliyeti : 11.732,13 TL

Temettü Harici Toplam Kar/Zarar: 12.942,87 TL

Toplam Temettü Kazanımı :  4.162,41 TL

Temettü Dahil Toplam Kar : 17.105,28 TL

Hissenin Şu anki Fiyatı: 117,50 TL

Satın Alım sırasında piyasa değeri : 13.990.244.572,16 TL

Şu anki Piyasa Değeri : 29.424.256.000,00 TL

Süper değil mi? 3 senede kendisinden %150 kazandırmış bir şirket TÜPRAŞ. Bende şuan dolaylı olarak AYGAZ’dan doğru var. Ancak 2019 yılında petrol fiyatları ve Akdeniz rafineri marjları değerlendirilerek belki ortak olabileceğim bir şirket.  Şimdi size bugüne kadar söylemediğim bir şey söyleyeceğim. TÜPRAŞ’a hiç yabancı değildim. Çocukluğumdan beri biliyordum. Çok da iyi hatırlıyorum. Babam ben daha ortaokulda iken TÜPRAŞ hisse senetlerine sahipti. Çok iyi hatırlıyorum borsa hisse senetlerini teletext’ten takip ederdi. Bir miktar para da kazandı sonra da sattı onu da hatırlıyorum. Kendisine sorduğumda hatırlamadığını söylüyor. Sadece işte bir maaşlık param ile aldığım hisselerdi. Büyük bir şey değildi dedi. Ama benim aklımda kalan(kolay unutmam) yaklaşık 10 TL fiyat ile aldığını hatırlıyorum. Ama emin olamıyorum. Neyse şuan grafiklere bakınca da benim de hafızamda kalan 2003’lü yıllara tekabül ediyor. Düz hesap o senenin yılbaşından o dönemin ortalama memur maaşına göre bir hesapla düz hesap 668 Milyon (668) TL.  Bu parayla o günün fiyatlarında ne kadar hisse alınır tam emin değilim. Ama düz hesap 10 TL rakamı kafamda net kaldığı için 2milar/10milyon=200 Adet. Belki daha fazladır. Bilemiyorum. Doğru hesaplama konusunda dönüş yaparsanız çok daha mutlu olurum. Bu durumda benim hesabıma göre;

Canım Babam TÜPRAŞ Hisselerini Satmasaydı

Alım Tarihi: 01.01.2003

Hisse Senedi Tahmini Maliyeti : 668 Milyon (668 TL)

Temettü Harici Toplam Kar/Zarar : 38.949,40 TL

Toplam Temettü Kazanımı :  19.009,46 TL

Temettü Dahil Toplam Kar : 57.958,86 TL

Hissenin Şu anki Fiyatı: 117,50 TL

Satın Alım sırasında piyasa değeri : 496.130.519,04 TL

Şu anki Piyasa Değeri : 29.424.256.000,00 TL

Evet gördüğünüz gibi neredeyse 60 kat TL bazında değer kazanmış.  Muhteşem değil mi? Tam olarak değil. Fırsat Maliyeti Hesabı ne diyor bir bakalım? Bizim gibi enflasyonist ülkelerde paranın değeri çok hızlı değer kaybeder. O nedenle bu hesabı yaparken benim genel olarak baktığım karşılaştırma değeri memur maaşı veya en daha sonradan keşfettiğim ve bana göre en temizi olan asgari ücrettir. Mantık olarak asgari ücret piyasa koşullarında en temel ücret değeri olduğu için mevcut portföy ve karların asgari ücrete oranına bakmak bana en stabil değerlendirme bakış açısı olarak geliyor. Bu benim kendimce bir enflasyondan arındırma yöntemim. Doğru mu yanlış mı bilmiyorum ama ben genelde böyle değerlendiriyorum bütün yatırımlarımı. Bu şekilde yaptığımız değerlendirdiğimizde kendim için;

Kazanç Oranım Ne?

2016 Yılı İlk Yatırım : 11.732 TL

2016 Asgari Ücret : 1301 TL

İlk Yatırım/ Asgari Ücret: 9,017

Şuan Toplam Kar+Portföy değeri : 28.837,41 TL

2019 Asgari Ücret: 2.020 TL

Son Durum (Kar+Portföy) / güncel asgari ücret : 14,28

Benim burada yaptığım hesabıma göre eğer düğün masraflarım için TÜPRAŞ hisselerimi satmasaydım şuan yaklaşık %50 değer artışı yakalayabilirmişiz. Çok güzel olabilirdi. Ama bazı şeyler nasip.  Sonuçta evlendim ve şuan güzel bir aileye sahibim. Hepsinin ötesinde artık bir oğlum var. Bence buna sonuna kadar değer. Benim sattığım zamana göre ekstra bir hesap yapmayacağım muhtemelen daha iyi bir orandır diye tahmin ediyorum. Bunu da o günün asgari ücreti ve TÜPRAŞ’ın o günden sonraki performansına göre düşünüyorum. Gerçi sonrasında 145 TL’leri de gördü şirket ama şuan 117.5 TL ‘den işlem görüyor.  Peki, hisselerini satıp kar etmiş ve bundan mutlu olan canım babam eğer hisselerini satmamış olsa idi son durum ne olurdu?

Babamın Kazanç Oranı Ne Olurdu?

2003 Yılı İlk Yatırım : 668 Milyon (668 TL)

2016 Asgari Ücret : 226 Milyon (226 TL)

İlk Yatırım/ Asgari Ücret: 2,96

Şuan Toplam Kar+Portföy değeri : 58.626,86

2019 Asgari Ücret: 2020 TL

Son Durum (Kar+Portföy) / güncel asgari ücret : 29,02

Burada yaklaşık 10 katlık bir artış söz konusu. Fırsat maliyeti anlamında (yani parasının alım gücü anlamında) 10 kat daha değer kazanabilirdi. Ama o ne yaptı bizleri okuttu, daha iyi kaliteli yaşam sürmemiz için feragatlarda bulundu. Allah razı olsun. İyi ki de yapmış. hiç de pişman olmasın. Yine de babam bu hesabı gördüğünde biraz üzülecektir diye düşünüyorum. Benzer bir hesabı da babamın çok klasik bir Türk yatırımcısı olan annemin tavsiyelerine uyduğunu varsaydığım senaryo için değerlendirelim. Yani bu parayı 2003 senesinde babam canım annemin tavsiyesine uyarak altına yatırsa idi ne olurdu için de ufak bir hesap yapacak olursak;

Canım Annemin Dediğini Yapsaydık

Alım Tarihi: 01.01.2003

Alım Fiyatı : 18,22 TL

Altın için Tahmini Maliyeti : 668 Milyon (668 TL)

Alınabilecek Miktar : 36,66 gram = 37 Gram

Temettü Harici Toplam Kar/Zarar: 7.361 TL

Toplam Temettü Kazanımı :  –

Temettü Dahil Toplam Kar : 7.361 TL

Hissenin Şu anki Fiyatı: 217 TL

Satın Alım sırasında piyasa değeri : 668 TL

Şu anki Piyasa Değeri : 8.029 TL

Yaklaşık 12 kat artış gözüküyor bakalım asgari ücret ve alım gücüne göre artış ne durumda?

2003 Yılı İlk Yatırım : 668 Milyon (668 TL)

2016 Asgari Ücret : 226 Milyon (226 TL)

İlk Yatırım/ Asgari Ücret: 2,96

Şuan Toplam Kar+Portföy değeri : 8.029 TL

2019 Asgari Ücret: 2.020 TL

Son Durum (Kar+Portföy) / güncel asgari ücret : 3,97

Sonuç ve Değerlendirme

Görüldüğü gibi canım annem bazı konularda muhafazakar olmanın bedelini yatırım yaptığı miktarın alım gücünü 15 yılda %30 artırarak ödemiş oluyor. Gerçi tabi şuan hiç olmadığını varsayarsak hiç olmamasına göre %30 güzel bir rakam. Fırsat maliyeti anlamında da. Şu durumda babam hisseleri satmasaydı en karlı aramızda o olacaktı.  Sonra ben, sonra da annem.  Tabi burada altın hesabında şöyle bir handikap var aslında bu bence hepsi için de var ama 2003 yılında asgari ücret ile alınan altın sayısı ile günümüzde alınan aynı değil. Haliyle buradan şu çıkıyor altın fiyatları artış oranında asgari ücret artmamış. Altın için asgari ücret alım gücümüzü koruyamamış ama sonuçta hayatın gerçekleri de bu asgari ücret miktarının şuan 2020 TL olduğudur.

Bir diğer önemli şey ise temettünün gücü. Temettü geliri elde edilmeyince adeta bir ayağımız havada kalmış. Paramızı işletememişiz ve bundan dolayı kaybımız olmuş. Bundan dolayı da temettünün önemini fark etmeden de olsa vurgulamış olduk. Biz konunun özüne dönersek eğer sizin düşünceleriniz bu konuda nedir? Hangi yatırım sizce daha mantıklıdır. Doğru yatırım şekli nedir?  Peki, şimdi en önemli soruya geliyorum; siz 15 sene önce ne yapıyordunuz? Boş verin bunu. Bugün yapmadığınız her yatırım için 15 sene sonra pişman olmak istiyor musunuz?

Not: Burada hesaplamalarda Saygıdeğer Vedat Beyin hesaplamalarından da yararlandım. Kendisine ayrıca bu bilgileri bizim ile paylaştığı için teşekkür ederim. Kendisi gerçekten takip edilmeyi hak eden birisi. Eminim güzel paylaşımları sayesinde hepimiz çok daha fazla şeyler öğrenebiliriz.

Okuduğunuz için teşekkür ederim. Saygılarımla

Sabit Gelirli

8 Replies to “TÜPRAŞ ve ALTIN Üzerine Bir Fırsat Maliyeti Analizi”

  1. tüpraş temettüleri hesaba katmazsak 5 yılda dolar bazlı grafik incelendiğinde pek kazandırmamış hala aynı fiyatta. Bu konu ile ilgili ne düşünüyorsunuz?

    1. Yazımı okuduğunuz ve yorum yaptığınız için çok teşekkür ederim saygı değer hocam. 2016 sonrasında değerli dolar politikaları ve ülkemizin değersiz tl politikaları ile dolar neredeyse her sene enflasyondan fazla değer artışı yaşadı. Hal böyle olunca eğer getirileri dolar veya euro bazlı değerlendirdiğimizde borsa istanbul’a yatırım yapan bizler için son derece zorlu bir yol bizi bekliyor diyebiliriz. Bu nedenle genel olarak uzun vadeli döviz bazlı geliri olan, karını dağıtmayı seven ve yatırımcılarına karşı dürüst olan kendini kanıtlamış şirketlere yatırım yapmak mantıklı olabilir.

  2. Güzel bir değerlendirme olmuş… 1999 yılında tamamen öğrenme amaçlı borsaya girdim…Çok çok minik miktarlarla işlemler yaptım… 2002 krizi vurunca da tamamen çıktım… Hesabımda 2 küsür lot Vestel kalmıştı. Geçen yıl mayıs ayında ASELS halka arzı vesilesiyle yeniden borsay girdim. O 2 küsür lot ne mi oldu? Şu an Yüzde 8500 kardayım… Ama tabii miktar çok küçük olduğu için bir şey ifade etmiyor…Şu an yaşım 51… Ama ne olursa olsun uzun vade (en az 10 yıl) yatırıma devam ediyorum…

    1. Allah utandırmasın sevgili hocam. İnşallah çok daha güzel günler göreceğiz ve bu günlere bakıp keşke biraz daha fazla yatırım yapma fırsatımız olsaydı diyeceğiz. Saygılarımla.

  3. Selma Kara says: Cevapla

    Ben şimdi tüpraş alıp biriktirsem sizce mantıklı mı? 42 yaşındayım?

    1. Selam Hanım merhabalar, eğer tasarruflarınız var ise ve yatırım olarak daha mantıklı bir yatırım çeşidi göremiyorsanız tasarruflarınızı hisse senedi, döviz veya altın olarak değerlendirmek olduğu gibi Türk Lirası olarak bırakmaktan çok daha faydalı olacaktır sizin adınıza. Yİne de hisse kararı verirken banka veya aracı kurumlardaki yetkili yatırım danışmanınıza danışmanız çok daha yerinde olacaktır. Saygılarımla.

  4. ruhi algün says: Cevapla

    Merhaba, aynı hesabı elimde mevcut birkaç hisse ve $ ile değerlendirdim. 1/06/2016 ve 8/11/2019 tarihlerindeki fiyatlara ve temettülerine baktım. $ 2,88 Tl den 5,76 Tl ye çıkarak tam iki katı olmuş. Soda 2,6 dan 5,6 ya çıkmış ve bu sürede net 68 krş temettü vermiş. Artış oranı 2,15. Hektaş 1,35 den 5,97 ye çıkmış, net 98 krş temettü vermiş ve 4,42 kat artmış. Dikkatli seçilecek hisselere yapılan yatırımın orta vadede $ a göre daha karlı olduğu görülmektedir.

    1. Ruhi Bey merhabalar. Çok doğru, umarım bu hesapta kullandığınız hisseler hala elinizdedir. Saygılar.

Blogu Takip Etmeyi Unutmayın!